teknik yapı`nın patronu nazmi durbakayım , ulaştırma sürmek gecekonduyu yıktırmamak için çatılara çıktığı türkiye`de ev olgusunun amerika`dan eşsiz namına yemek içmek kadar vazgeçilmez bir gelenek olarak görüldüğüne dikkat çekiyor. durbakayım , \"vatandaş soğan ekmek yer , kredi borcunu öder. türkiye`de mortgage krizi olmaz.\" diyor.

teknik yapının kuruluşundan bugüne kadarki nema sürecini anlatır mısınız? 

istanbul teknik üniversitesi inşaat fakültesi?ni bitirdikten sonra 1974 yılında ilkokul arkadaşım hasıl bahariye mensucat?ın sahibinin fabrika inşaatını yaparak sektöre adım attım. ağırlığı tekstil yaşamış olmak üzere sanayi sektörüne toplam büyüklüğü 1.5 milyon metrekareyi bulan yapılar inşa ettik. fabrika yaptığımız işverenlerin evlerin sitelerin yapımını üstlendik. bağdat caddesi?nde öte sayıda apartman ve site inşaatını gerçekleştirdik. şirketin bilinirliğinin zirveye çıktığı dönem 31 katlı rezidanslarıyla dikkat çeken uphill court?a başlamamızla oldu. bugüne kadar uran okunuşu 1.5 , konutta da 1.5 milyon geçmek üzere üç milyon metrekare inşaat alanlı projelere imza attık.

2006 mayıs ayında tablo sansasyon beceri yapı?yı kesinlikle etkiledi?

sektör iyiyken 2005?teki gibi talep patlaması varken herkesin dürtükleme eksiksiz olur. esas kötü vaki şartlarda firmaların iyi durumda kalması. piyasa durgunkurumsal firmalar karşı plana çıkıyor. biz sakinlik hissetmiyoruz.

konutta arz fazlasının oluştuğu doyuma ulaşıldığı söyleniyor. bu görüşe katılıyor musunuz?

çok proje olması müşteriye seleksiyon şansı veriyor iyi kötü projelerin ayrılmasını sağlıyor. ama satılmayanlar milli servetimizin okunuşu işsiz kalması demektir. alıcı potansiyeli orta gelirde yoğunlaşıyor yalnız türkiye?de hala konutlar büyük metrekareli. biz okunuşu bibi 3+1 anlayışı var. büyüklüklerinin yanısıra lüks. keşke sadece sınırlama olsa bunlar boşa gitmese. firmaların bu projeleri söz verdikleri şekilde bitireceklerini ispat etmeleri lazım. bu ancak müşteri takibiyle olabilir.

inşaatçılar ucuz konut üretmek karşı devletten arsa teşviği istiyor. siz ne düşünüyorsunuz bu konuda?

arsa dair önerim şu: devlet bize arsa vermesin çünkü tığ talip olduğumuz vakit paha biçilmiyor. vatandaşına versin. örneğin bin dairelik bir yeri hibe etsin ya dahi 49 yıllığına versin. vatandaş bin kat yapılacak kavuşum yapımı için firma seçer ?arsamız bu ita koşulumuz bu? der. biz o koşullarla yer yaparız. yer kolay gerçekleştirme edilsin biz de vatandaşı uygun fiyatla konut sahibi yapalım. ihtiyaç sahibine araziler tahsis edilsin. konut meselesi çözülür.

bazı inşaatçılar haksız yarışma oluşturduğunu öne sürerek toki?ye reaksiyon gösteriyor. siz de aynı fikirde misiniz?

toki , hiç kimsenin talip olmadığı yerde ev üretiyor , bir yerde devlet görevini yerini getiriyor. ama ıhtiyaç sahiplerine kaçamaklı vermek için özel sektörün de etkin olması lazım. toki hasılat paylaşımından elde ettiği gelirle ıhtiyaç sahibine evler yaptı. ülke müessesesinin görevi yolu açmaktır. toki ve kiptaş?ın yaptığı bu. türkiye?de önemli projelerin yapılmasını sağladı bu davranış. rekabet olan ortamda hiç bir şeye karşı olmak akıllı değil. bizim en önemli sorunumuz arsa. gelişmiş ülkelerde inşaatta emlak maliyeti simada 20 , türkiye?de yüzde 50?lerde. bağdat caddesi?nde yüzde 70?lerde.

toki olmasaydı mesken fiyatları şimdikinden henüz mı erdemli olurdu?

toki ile kiptaş fiyatları dengeledi. biz yurt mevduat ortaklığı ve toki olmasaydı devlet dürtükleme yapmazdık. ürün paylaşımı projesiyle devlet işine girdik. bağdat caddesi civarında bilinen bir firma olarak  35 meteoroloji topladığımız portföyü ataşehir?e götürdük , şayet bu olmasaydı bağdat caddesi?ndeki fiyatlar yüzdelik 15-20 arasında daha erdemli olurdu bugün.  toki hasılat paylaşımı modele yönelmeseydi piyasadaki fiyatlar yüzde 20-30 henüz yüksek olurdu.

kentsel dönüşüm projeleriyle ilgileniyor musunuz?

inşaatçılar site içlerinde sivil kentsel dönüşüm projelerinde önemli bir gösteriş üstlenebilir. toki belediyelerle protokol yaparak kentsel inkılap yapıyor ancak gerçekleşen fena az. biz münferit binaların sahipleriyle anlaşıp buraların yıkılmasını , yeniden yapılmasını istiyoruz. çok kebir meşguliyet gerektiriyor. vatandaşa yıkılan dairesinin doğaçlama aynı büyüklükte ölçü verilebilir. bunun maksadıyla dönüşüm projeleri parsel parsel değil ada olarak eksiksiz ele alınmalıdır. inşaatçılar bir adayı alarak içindeki yolları dahi emlak haline getirerek altyapı ve park sorununu çözerek sivil dönüşüme ımza atabilir. devlet kendi asli görevini yapmalı. ancak taraftan özelleştirmeye çalışıyoruz öteki taraftan bu sektörü devletleştiriyoruz.

yeni açılan bazı projelerde metrekare fiyatları daha mukaddema açıklananlara bakılırsa daha ucuz. bu durum konutu yatırım için alanlar karşı bir risk oluşturmuyor mu?

her semtin kendine nazaran piyasası var. mesela bahçeşehir?in statüsü ayrı. 35 bin konutluk rezerv artık bu bölgede. bundan dolayı fiyatlar geriledi. ataşehir?de yeni arsalar üretilmesi kolay değil ve temelli azalıyor. fiyatlarda önceki yıllara bakarak tablo düşüş evet da artışın asıl nedeni projenin yapılacağı bölgedeki arsanın azlığı evet da çokluğu.

mortgage sistemi yaygınlaşırsa amerika?daki krizin bir eş türkiye?de de olabilir mi?

konut türk ınsanı için fazla mühim. en değer verdiğimiz şeyler arasında yer alıyor. konut sahibi olmak anane gibi önemli. hem barınacak , hem yarın diğer gün ihtiyaç anında onu paraya çevirecek , hem de statüsünü zahir edecek önemli 1 varlık. bundan dolayı mortgage dalgası bizi etkilemez. amerika dahi konuta bu şekilde bakılmıyor.  amerika?da vatandaş işini kaybettiği zaman ceketini alıp evini bırakıyor gidiyor. yaşantısından hiç ödün vermiyor. türkiye?de gecekonduda yaşayan birisi bile evinin yıkılma durumu olduğu lahza evini vermemek için elbette mücadele veriyor , çatılara çıkıyor televizyonlardan görüyoruz , insanımız kuru tike soğan görev evinin borcunu öder. bir de bankalar amerika?daki nüfus kağıdı olana kredi verdi. türkiye?de hem bankalar işi sıkıca tutuyor hem vatandaş hesabını iyi yapıyor. ve ev alırken en fazla peşinatı veriyor. bizim projelerimizde simada 10 peşinat seçeneği var ama müşterilerimiz yüzde 30-35?ten aşağı peşinat vermiyor. 120 aya kadar saygınlık sarf imkanı olduğu halde ortalama 60 ay kredi kullanıyor.

mortgage , inşaatçıların dertlerine çare olabilir mi?

inşaatçıların birinci sorunu arsa temini. ikinci sorunumuz projelere başlarken bürokraside yaşadığımız uzun süreçler.  mortgage finansal sadece süreç. dünyada para bolken her yerde kredi ucuz. dolayısıyla biz her duruma uyarız.  kredi faizi 1 , 25?tir ona uyarız , 1?dir ona uyarız. bizim dışımızda zira yapabileceğimiz birleşik kahrolası yok.

yabancılardan şirket teklifi alıyor musunuz?

yabancı buraya geliyor taşın altına elini koymuyor malınızı ehven almaya geliyor. bu işte aracılar var. aldı , verdi bitti hakkını aldı gitti sistemiyle çalışıyorlar. siz eğer malınızı pazarlamasını hesap edemedinizse , finansmanınız yeterli değilse , programınız yoksa başladığınız projeleri birilerine satmak zorunda kalıyorsunuz. esas bigâne yatırımcı dediğimiz projenin başında elini taşının altına koyacak. bize yabancılardan gelen talep çok eke boyutlarda. cevap bile veremez ayla geldik. ciddi görüştüğümüz projeye baştan elini sokacak yabancılar var. şartımız yüzdelik beş o koyacak yüzde beş ego koyacağım ama o da projenin başında olacak.

tüketicilerin güvenle ev almalarını sağlayacak güvence sertifikası projenizden bahseder misiniz?

sektörde yavuz çalışan ama yaptıkları yabancı firmalar var. bize geliyorlar konuşuyoruz. önlerini açmak karşı müşterilerimize bu firmaları tavsiye ediyoruz. firmadaki çocuklara bile ?doğru yoldan ayrılmayın? diyoruz. firmayla yaptığımız ve müşterilerin göreceği kontrat de ?teknik yapı tarafından denetlenmektedir. teknik yapının tamamı güvenceleri bu binada da geçerlidir? diyoruz. firmayla bizim aramızdaki mukavelename çok ciddi. ağır müeyyideleri var. bunu yaygınlaştırmak istiyoruz , ölçümüz teminatı verecek firmanın kalitesiyle bilinir olması.

uphill court?larda son durum nedir? 

ataşehir?deki uphill court projemizde 1000 küsur ev yaşıyor. residancelar ise mayıs ayı ortası gibi bitecek. bahçeşehir uphill?de 150 dairenin  teslim yapıldı. gücük ay ayı sonunda silme teslim edilecek. her 2 projenin satış büyüklüğü 850 milyon ytl. ataşehir?in yüzde 98?i satıldı , 35 dairemiz kaldı. bahçeşehir?in ıse simada 50?si satıldı.

finans merkezinin ataşehir?e yapılacağı açıklamaları fiyatlara nite yansıdı?

finans merkezi konusu gündeme geldikten sonra ulaştırma ataşehir?e bakışı değişti elbette. bu bölgede elan önce daire alanlar seviniyor. finans merkezi haberleri fiyatları yüzde 15 civa rında artırdı. bizim kalan 35-36 dairemiz vardı uphill?de. biz fiyat artırmadık.

şirketinizin 5-10 yıllık planları var mı?

elimizde kartal?daki ıki bin konutluk 3 projemiz var. antrparantez bağdat caddesi?nde bazı projelerimiz var. sıfır sözleşmelerimiz bitmeme ediyor. zaten bu saydıklarım genişlik birkaç 1.5 yılımızı alacak. sözleşmesini yapmadığımız ruhsatını almadığımız yerleri açıklamak istemiyoruz.